डा. टिका ढकाल प्रचार सचीव , नेपाल बौद्धिक परिषद केन्द्रिय समिति 

#  नेपाल बौद्धिक परिषद्‌को ११औं राष्ट्रिय महाधिवेशनको प्रमुख उद्देश्य र नेपाली समाजसँगको सम्बन्धको बारेमा  केहि बताइदिनुहुन्छ कि? 

नेपाल बौद्धिक परिषद्‌को ११औं राष्ट्रिय महाधिवेशनको प्रमुख उद्देश्य देशको समसामयिक राजनीतिक, अन्तर्राष्ट्रिय परिवेश र आर्थिक-सामाजिक रूपान्तरणका विषयमा गम्भीर छलफल गर्नु थियो। यसले बौद्धिक व्यक्तिहरूलाई सकारात्मक सोच र वैज्ञानिक दृष्टिकोणमा आधारित विचार निर्माण गर्न प्रोत्साहित गर्‍यो।

यसले नेपाली समाजको समसामयिक राजनीतिक र सामाजिक अवस्थासँग यसरी सम्बद्धता राख्छ:

राष्ट्रिय आकांक्षा प्राप्ति:

परिषद्‌ले "समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली" को राष्ट्रिय आकांक्षा प्राप्तिका लागि विवेकशील, वैज्ञानिक, र देशभक्त विचारको माध्यमबाट जनतालाई सही मार्गदर्शन र प्रेरणा दिने प्रयास गर्दै आएको छ।

वैकल्पिक हस्तक्षेपको आवश्यकता:

देशको वर्तमान वैचारिक दिशाहीनता, राजनीतिक अस्थिरता र सामाजिक असन्तुलनका बीच सामाजिक न्याय र समृद्धिका लागि बौद्धिक हस्तक्षेपको आवश्यकता रहेको कुरा यस सम्मेलनले जोड दिएको छ।

संरचनात्मक सुधारका लागि योजना:

यसले नेपालका राजनीतिक, आर्थिक र सामाजिक संरचनामा सुधारका लागि योजना र कार्ययोजना बनाउन बौद्धिक व्यक्तिहरूको अग्रसरतामा जोड दिएको छ।

#  नेपालको आगामी मार्ग र बौद्धिक हस्तक्षेपको आवश्यकता के के छन ? 

नेपालको आगामी मार्गमा नेपालको संविधानको कार्यान्वयन र संघीय राज्य व्यवस्थाको समृद्धि महत्त्वपूर्ण छ, जसले २०७२ सालको संविधानमा भएको व्यवस्थाले लोकतान्त्रिक प्रक्रिया र विकेन्द्रित शासनको मार्गदर्शन गरेको छ।

यसमा बौद्धिक हस्तक्षेपको आवश्यकता र यसले जनताको जीवनमा ल्याउन सक्ने परिवर्तनहरू:

निराशा र अस्थिरता समाधान:

जनतामा देखिएको निराशा र राजनीतिक अस्थिरताबाट पार पाउनका लागि बौद्धिक परिषद्‌को वैचारिक हस्तक्षेप आवश्यक छ।

संविधानको सफलतामा जनचेतना:

परिषद्ले जनतालाई संविधानका सफलताका कथाहरू बुझाएर, समृद्धि र सामाजिक न्यायका विषयमा विमर्श गर्न र राज्यको योजना र कार्यशैलीलाई यथार्थपरक बनाउनका लागि बौद्धिक व्यक्तित्वहरूको भूमिकालाई केन्द्रित गरेको छ।

नीति निर्माणमा सक्रिय सहभागिता:

यसले जनतालाई नीति निर्माणको प्रक्रियामा सक्रिय सहभागिता र आफ्नो अधिकारका लागि सचेत बनाउँछ, जसले अन्ततः जनताको जीवनमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन सक्छ।

#  "माक्र्सवादी स्कुल" सञ्चालनको महत्त्व र नेकपा (एमाले) को सैद्धान्तिक दृष्टिकोणमा यसको योगदानको बारेमा बताइदिनु हुन्छ कि ?

"माक्र्सवादी स्कुल" सञ्चालनको महत्त्व: नेपाल बौद्धिक परिषद्‌को "माक्र्सवादी स्कुल" सञ्चालन गर्ने योजना महत्त्वपूर्ण छ किनकि यसले परिषद्‌का सदस्यहरूलाई माक्र्सवादी विचारधारामा आधारित सैद्धान्तिक शिक्षा र राजनीतिक दृष्टिकोणमा प्रशिक्षण दिने उद्देश्य राखेको छ। यसले नेपालका प्रगतिशील र वामपन्थी बौद्धिक व्यक्तित्वहरूको विचारमा गहिराइ ल्याउन र उनीहरूलाई एकजुट गर्न मद्दत गर्दछ।

नेकपा (एमाले) को सैद्धान्तिक दृष्टिकोणमा योगदान: माक्र्सवादी स्कुलको सञ्चालनले नेकपा (एमाले) को सैद्धान्तिक दर्शनमा आधारित दृष्टिकोणमा गहिराइ ल्याउनेछ र देशको राजनीतिक-आर्थिक-सामाजिक संरचनामा सुधारका लागि कार्यरत बौद्धिक व्यक्तिहरूलाई नयाँ सोच र दृष्टिकोणमा प्रशिक्षित गर्नेछ। यसले पार्टीलाई थप व्यावसायिक र शास्त्रीय दृष्टिकोणमा सुदृढ बनाउनेछ। साथै, यसले पार्टीको नीति र कार्यदिशामा वैज्ञानिक र माक्र्सवादी विचारको अडान लिने र "समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली" को राष्ट्रिय आकांक्षालाई व्यवहारिक बनाउनका लागि बौद्धिक व्यक्तित्वहरूको सहयोगमा पार्टीलाई मार्गदर्शन दिनेछ।

#  नेपालको राजनीतिक परिप्रेक्ष्यमा बौद्धिक बहस र संवादको महत्त्व र नेपाल बौद्धिक परिषद्‌को योजना के के छ?

महत्त्व: नेपालमा राजनीतिक र सामाजिक दृष्टिकोणमा गहिरो बहस र संवादको महत्त्व अत्यधिक छ। यसले लोकतान्त्रिक प्रक्रियामा स्वस्थ प्रतिस्पर्धा र आलोचनात्मक सोचको विकासलाई प्रोत्साहन गर्छ। बौद्धिक बहसले देशका नीति निर्माता र जनताबीच ठोस संवादको बाटो खोल्नेछ र देशको समृद्धि र सामाजिक न्यायका लागि व्यावहारिक योजना बनाउन मद्दत पुर्याउनेछ।

नेपाल बौद्धिक परिषद्‌को योजना: नेपाल बौद्धिक परिषद्‌ले बौद्धिक बहसलाई आफ्नो 'सिग्नेचर' कार्यक्रमका रूपमा विकास गरिरहेको छ, जसलाई देश र विदेशमा विस्तारित गर्ने योजना बनाइएको छ। हरेक महिना एउटा भर्चुअल बहस आयोजना गर्ने योजना छ, जसले समसामयिक मुद्दामा गहिरो छलफल र विचार-विमर्शको अवसर दिनेछ। यसले समुदायमा चेतना ल्याउन र नयाँ विचारको प्रवाह गर्ने काम गर्नेछ। यसका अलावा, परिषद्‌को उद्देश्य पत्रकार र बौद्धिक व्यक्तित्वहरूको माध्यमबाट सामाजिक न्याय र समृद्धिको विषयमा चासो राख्ने बौद्धिक बहसको संस्कृतिको विकास गर्नु हो।

#   नेपाल बौद्धिक परिषद्‌को आगामी कार्ययोजना र विचारको प्रभाव र परिवर्तन ल्याउने प्रमुख क्षेत्रहरू के कस्ता छन? 

प्रभाव: नेपाल बौद्धिक परिषद्‌को आगामी कार्ययोजना देशको आर्थिक र सामाजिक रूपान्तरणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ। परिषद्‌को कार्ययोजना अन्तर्गत "समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली" को लक्ष्य प्राप्त गर्नका लागि बृहत योजनाहरू तयार पारिएका छन्।

परिवर्तन ल्याउने प्रमुख क्षेत्रहरू: यसमा कृषिसँग सम्बन्धित योजनाहरू, सार्वजनिक र निजी साझेदारीका अवसरहरू, र संविधानका मौलिक हकहरूको व्यावहारिक कार्यान्वयनसम्बन्धी विषय समावेश छन्।

#   दक्षिण एशियाली प्रगतिशील बुद्धिजीवीहरूको सम्मेलन आयोजना गर्ने निर्णयको उद्देश्य के हो, र यसले नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धलाई कसरी प्रभावित पार्न सक्छ?

उद्देश्य: नेपाल बौद्धिक परिषद्‌द्वारा आउँदो असोज २ र ३ गते आयोजित "प्रथम दक्षिण एशियाली प्रगतिशील बुद्धिजीवीहरूको सम्मेलन" को मुख्य उद्देश्य दक्षिण एसियाली क्षेत्रका प्रगतिशील बौद्धिक व्यक्तित्वहरूलाई एकत्रित गरी विचार विमर्श गर्न र विचारधारामा सहकार्य गर्ने अवसर प्रदान गर्नु हो। यस सम्मेलनमा सार्क राष्ट्रहरूका कम्युनिष्ट पार्टीहरूको बौद्धिक समूहलाई एक ठाउँमा ल्याइनेछ, जसले राजनीतिक, सामाजिक र आर्थिक विषयमा नयाँ दृष्टिकोण र विचारविमर्शको वातावरण सिर्जना गर्नेछ।

नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा प्रभाव: यस सम्मेलनले नेपालका प्रगतिशील विचारधाराका बौद्धिक व्यक्तिहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रभावशाली बनाउनेछ। यसले नेपालका राजनीतिक, सामाजिक, र आर्थिक मुद्दाहरूलाई क्षेत्रीय दृष्टिकोणबाट सम्बोधन गर्ने अवसर प्राप्त हुनेछ। यसबाट नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धलाई प्रगति र समृद्धिका लागि नयाँ दिशा प्राप्त हुनेछ र क्षेत्रीय सहकार्यको सम्भावनाहरूलाई बलियो बनाउनेछ।   

# प्रधान मन्त्री केपी शर्मा ओलीले बौद्धिक व्यक्तिहरूसँगको आफ्नो संवादमा केकस्ता सुझावहरू दिनु भएको छ?

प्रधान मन्त्री केपी शर्मा ओलीले बौद्धिक व्यक्तिहरूसँगको संवादमा निम्न प्रमुख सुझावहरू दिनुभएको छ:

निष्ठा र प्रतिबद्धताको महत्त्व:

उहाँले बौद्धिक व्यक्तित्वको निष्ठा र प्रतिबद्धतालाई अत्यधिक महत्त्व दिनुभएको छ।

ज्ञान र अनुभवको कार्यान्वयन:

बौद्धिक व्यक्तिहरूलाई आफ्नो ज्ञान र अनुभवलाई कार्यान्वयनका लागि प्रयोग गर्न र समाजका वास्तविक समस्याहरू समाधान गर्न आग्रह गर्नु भएको छ।

देशको समृद्धिमा योगदान:

उहाँका अनुसार, बौद्धिक व्यक्तिहरूको निष्ठा, क्षमता, दृष्टिकोण र कार्यशक्तिले देशको समृद्धिमा महत्त्वपूर्ण योगदान दिनुपर्छ।

योजनाबद्ध कार्यप्रणाली:

बौद्धिक व्यक्तिहरूको कार्यशक्ति (कर्मयोग) र योजनाबद्ध कार्यप्रणाली (कर्मथिति) कुनै पनि संगठन र राष्ट्रको विकासका लागि अपरिहार्य छन्।

सकारात्मक परिवर्तन:

यसले राष्ट्रको विकासलाई प्रोत्साहन गर्नेछ र नेपाली समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउनेछ भन्ने कुरामा जोड दिनुभएको छ।